विश्वको कार्बन बजेट सकिन चार वर्षभन्दा कम बाँकी: वैज्ञानिकहरूको चेतावनी, १.५ डिग्री सीमा जोगाउन चुनौती

insight dainik

विश्वले १.५ डिग्री सेल्सियस तापक्रम वृद्धि सीमित गर्न उत्सर्जन गर्न पाउने बाँकी कार्बन बजेट अहिलेकै गतिमा चार वर्षभन्दा कम समयमै सकिने चेतावनी वैज्ञानिकहरूले दिएका छन्। ग्लोबल कार्बन प्रोजेक्टले मंगलबार (नोभेम्बर १०) सार्वजनिक गरेको 'ग्लोबल कार्बन बजेट २०२६' प्रतिवेदनले यो निष्कर्ष निकालेको हो।

९० भन्दा बढी संस्थाका १४० जनाभन्दा बढी अनुसन्धानकर्ताले तयार पारेको प्रतिवेदनअनुसार १.५ डिग्री सेल्सियसमा तापक्रम रोक्ने ५० प्रतिशत सम्भावनाका लागि विश्वले अब करिब १५० अर्ब टन कार्बन डाइअक्साइड मात्र उत्सर्जन गर्न सक्छ। हालको उत्सर्जन दरमा यो मात्रा चार वर्षभन्दा कम समयमा सकिन्छ। यो प्रतिवेदन सन् २००६ देखि प्रत्येक वर्ष प्रकाशित हुँदै आएको छ।

यस वर्ष कोइला, तेल र ग्यासबाट हुने उत्सर्जन ०.४ प्रतिशतले घटेर ३८.२ अर्ब टन पुग्ने अनुमान छ। यो गिरावटको मुख्य कारण तेलको प्रयोगमा आएको कमी हो, जुन १.९ प्रतिशतले घट्ने अनुमान गरिएको छ। इरानसँग सम्बन्धित द्वन्द्वले ऊर्जा बजारमा ल्याएको झटकाले तेल खपत घटेको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। प्राकृतिक ग्यासको उत्सर्जन ०.३ प्रतिशतले घट्दा कोइलाको उत्सर्जन ०.६ प्रतिशतले बढ्ने देखिएको छ। विश्वको कुल जीवाश्म उत्सर्जनको करिब ३२ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने चीनमा भने ०.९ प्रतिशत कमी आउने अनुमान छ।

तर जीवाश्म इन्धनको उत्सर्जन घटे पनि समग्र तस्बिर चिन्ताजनक नै छ। वन फँड्गानी जस्ता भूउपयोग परिवर्तनबाट हुने उत्सर्जन ५.१ अर्ब टन पुग्ने अनुमान छ। यसलाई जोड्दा यस वर्षको कुल कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जन ४३.३ अर्ब टनको नयाँ कीर्तिमानी तहमा पुग्ने देखिएको छ, जुन गत वर्ष ४२.८ अर्ब टन थियो। वायुमण्डलमा कार्बन डाइअक्साइडको सान्द्रता यस वर्ष २.२ पीपीएमले बढेर ४२७.७ पीपीएम पुग्ने अनुमान छ, जुन औद्योगिक क्रान्तिअघिको तुलनामा करिब ५४ प्रतिशत बढी हो।

प्रतिवेदनमा केही सकारात्मक संकेत पनि छन्। विगत १० वर्षमा कुल उत्सर्जनको वृद्धिदर वार्षिक ०.३ प्रतिशतमा सीमित भएको छ, जबकि त्यसअघिको दशकमा यो १.७ प्रतिशत थियो। सन् २०१६ देखि २०२५ सम्म ४० देशले अर्थतन्त्र बढाउँदै उत्सर्जन घटाउन सफल भएका छन्, जबकि अघिल्लो दशकमा यस्ता देश २२ वटा मात्र थिए। नवीकरणीय ऊर्जा र विद्युतीय सवारीको विस्तारले पनि भूमिका खेलेको छ।

यद्यपि वैज्ञानिकहरूले यो गिरावटलाई दिगो परिवर्तन मान्न नमिल्ने बताएका छन्। ग्लोबल कार्बन बजेट कार्यालयका निर्देशक प्रा. पिएर फ्रिडलिङ्स्टिनले भूराजनीतिक झटकाले ल्याएको कमी जलवायु समस्याको दिगो समाधान होइन भनेका छन्। स्वच्छ ऊर्जाको वृद्धि अझै जीवाश्म उत्सर्जनमा निरन्तर गिरावट ल्याउन पर्याप्त छैन। कार्बन हटाउने नयाँ प्रविधिहरूले अहिले वार्षिक जीवाश्म उत्सर्जनको ३० मिनेटभन्दा कम बराबरको मात्रा मात्र सन्तुलनमा ल्याउन सकेका छन्।

source: scientists-warn-the-world-has-less-than-four-years-of-carbon-budget-left/

प्रतिक्रियाहरू (०)

कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया पोस्ट गर्नुहोस्!

आफ्नो प्रतिक्रिया छोड्नुहोस्