युक्रेनमा स्टारलिंक इन्टरनेटको गति पुनःस्थापित, एलन मस्कले सेवा दुरुपयोग भएको आरोप लगाए

काठमाडौं, ९ कात्तिक। अमेरिकी अर्बपति एलन मस्कको कम्पनी स्पेसएक्सले युक्रेनमा स्टारलिंक स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवामा लगाएको गति प्रतिबन्ध हटाएपछि युक्रेनी सेनाको सञ्चार, रसद व्यवस्थापन तथा प्रतिरक्षा कार्यमा सहजता आएको छ। मस्कले युक्रेनी सेनाले सेवाको प्रयोगसम्बन्धी सर्त उल्लंघन गर्दै आक्रमणका लागि ड्रोन सञ्चालन गरेको आरोप लगाएका छन्।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले शनिबार सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत स्टारलिंक र स्टारसिल्ड सेवाको गति प्रतिबन्धअघिकै अवस्थामा फर्किएको जानकारी दिएका थिए। उनका अनुसार सेवा पुनःस्थापित भएपछि अग्रपङ्क्तिमा रहेका सैनिकको सञ्चार, सैन्य सामग्री आपूर्ति तथा रुसी ड्रोनविरुद्धको प्रतिरक्षा कार्यमा सहयोग पुग्नेछ।

मस्कको आरोप : सैन्य प्रयोगले सेवा सर्त उल्लंघन

मस्कले स्टारलिंक मूलतः नागरिक प्रयोजनका लागि उपलब्ध गराइएको व्यावसायिक सेवा भएको उल्लेख गर्दै मानिसको ज्यान लिन आक्रामक ड्रोन आक्रमणमा यसको प्रयोग गर्न अनुमति नरहेको बताएका छन्। उनका अनुसार युक्रेनी सेनाले सेवाका सर्त उल्लंघन गरेपछि गत साता त्यसको दुरुपयोग रोक्न प्रतिबन्ध लगाइएको थियो।

यद्यपि, स्टारसिल्ड नामक सैन्य प्रयोजनको स्याटेलाइट प्रणालीमा भएका परिवर्तनबारे अमेरिकी सरकारले नियन्त्रण राख्ने मस्कको भनाइ छ। स्टारसिल्ड युक्रेनको सैन्य सञ्चार तथा ड्रोन सञ्चालनसँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण प्रणाली हो।

अमेरिका–युक्रेन सम्बन्धमा थप तनाव

स्टारलिंक सेवामा लगाइएको प्रतिबन्धका कारण युक्रेनी सैन्य अधिकारीहरू चिन्तित बनेका थिए। केही सैन्य अभियान तथा ड्रोन सञ्चालन प्रभावित भएको विवरण सार्वजनिक भएका थिए। सेवा पुनःस्थापनापछि युक्रेनी रक्षामन्त्री येभेनी खमारााले अमेरिकी पक्षसँगको प्रत्यक्ष संवाद र जेलेन्स्कीको कूटनीतिक प्रयासलाई महत्त्वपूर्ण बताएका छन्।

यस घटनाले युक्रेन र अमेरिकाबीचको सम्बन्धमा थप तनाव उत्पन्न गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय आफूले नगरेको बताएका छन्। उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले ह्वाइट हाउससँग समन्वय भएको सङ्केत दिए पनि विदेशमन्त्री मार्को रुबियो र रक्षामन्त्री पीट हेगसेथले प्रशासनको संलग्नता अस्वीकार गरेका छन्।

यसैबीच, युक्रेनको खार्किभ क्षेत्रको लोजोभा सहरमा भएको क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु भएको र दुई जना घाइते भएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। युक्रेनी सेनाले रुसका औद्योगिक तथा सैन्य सामग्री उत्पादन गर्ने प्रतिष्ठानहरूमा पनि आक्रमण गरेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

स्टारलिंक प्रकरणले आधुनिक युद्धमा निजी प्रविधि कम्पनीको नियन्त्रण, सैन्य सञ्चारको निर्भरता र युद्ध सञ्चालनमा डिजिटल पूर्वाधारको भूमिकाबारे नयाँ प्रश्न खडा गरेको छ।