विद्यालयमा एआई पूर्ण प्रतिबन्ध लगाए गुगल सर्च पनि बन्द हुने

काठमाडौं । प्रविधि कम्पनी गुगलले विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीका लागि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रयोग नियन्त्रण गर्न नयाँ व्यवस्था ल्याउने भएको छ। तर विद्यालयले एआई सेवा पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने निर्णय गरेमा गुगल सर्चसमेत प्रयोग गर्न नपाउने अवस्था सिर्जना हुन सक्ने कम्पनीले जनाएको छ।

गुगलले मंगलबार सार्वजनिक गरेको नयाँ नीतिअनुसार अब विद्यालय तह (के–१२) का विद्यार्थीका खातामा Gemini लगायत एआईमा आधारित सेवा र Google Search पूर्वनिर्धारित रूपमा बन्द रहनेछन्। विद्यालय प्रशासनले स्पष्ट अनुमति दिएपछि मात्रै यी सेवा सञ्चालन गर्न सकिनेछ।

यसअघि गुगलले गत अगस्टमा Google Classroom प्रयोग गर्ने विद्यार्थीका लागि Gemini एआई स्वतः सक्रिय गर्ने निर्णय गरेको थियो। तर विद्यालय, शिक्षक र अभिभावकबाट विद्यार्थीको स्क्रिन समय तथा एआई प्रयोग नियन्त्रण गर्नुपर्ने माग बढेपछि कम्पनीले आफ्नो नीति परिवर्तन गरेको हो।

गुगलका शिक्षा विभागका उपाध्यक्ष क्रिस फिलिप्सले खोज सेवा र एआई प्रविधि अहिले निकै गहिरोसँग जोडिएको बताएका छन्। उनका अनुसार विद्यालयले एआई पूर्ण रूपमा प्रतिबन्ध लगाएमा विद्यार्थीले गुगल सर्चसमेत प्रयोग गर्न पाउने छैनन् र खोज्ने प्रयास गर्दा विद्यालयबाट सेवा उपलब्ध नभएको सन्देश देखाइनेछ।

गुगलले पछिल्ला वर्षमा सर्च प्रणालीमा एआईलाई प्राथमिकता दिँदै खोज परिणामको माथिल्लो भागमा एआई ओभरभ्यु र एआई मोडजस्ता सुविधा थपेको छ। कम्पनीले अब विद्यालयलाई Gemini, Gemini Notebook र Search छुट्टाछुट्टै सक्रिय वा निष्क्रिय गर्ने विकल्प दिने जनाएको छ।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार विद्यार्थीले गृहकार्यका प्रश्नको सीधा उत्तर पाउनुको सट्टा चरणबद्ध रूपमा समस्या समाधान गर्न सिक्ने प्रणाली विकास गर्ने गुगलको योजना छ। यसलाई कम्पनीले ‘गाइडेड लर्निङ’ अवधारणा भनेको छ।

तर न्युयोर्कका मेयर जोहरान मामदानीले गुगलको नीतिप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै कुनै पनि निजी कम्पनीलाई बालबालिकाको शिक्षण पद्धति निर्धारण गर्ने अधिकार नहुने टिप्पणी गरेका छन्।

विद्यालयमा एआईको प्रयोगले सिकाइ क्षमता र बालबालिकाको विकासमा पार्ने प्रभावबारे विश्वभर बहस भइरहेका बेला गुगलको यो निर्णयले प्रविधि र शिक्षाबीचको सम्बन्धलाई थप विवादित बनाएको छ।