काठमाडौं । अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासा (NASA) को अन्तरिक्षयान भोयजर–१ पृथ्वीबाट एक प्रकाश-दिनको दूरी पार गर्ने ऐतिहासिक उपलब्धिको नजिक पुगेको छ। सन् १९७७ मा प्रक्षेपण गरिएको यो अन्तरिक्षयान आगामी नोभेम्बर १८ मा पृथ्वीबाट करिब १६ अर्ब माइल (२६ अर्ब किलोमिटर) टाढा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नासाका अनुसार उक्त दिन नेपाली समयअनुसार नोभेम्बर १८ को दिउँसो यो ऐतिहासिक दूरीको माइलस्टोन पूरा हुनेछ। एक प्रकाश-दिन भन्नाले प्रकाशले २४ घण्टामा पार गर्ने दूरीलाई बुझिन्छ। यसको अर्थ पृथ्वीबाट पठाइएको रेडियो सन्देश भोयजर–१ सम्म पुग्न करिब २४ घण्टा लाग्नेछ भने त्यसको जवाफ पृथ्वीमा फर्किन थप २४ घण्टा लाग्नेछ।
सन् १९७७ सेप्टेम्बर ५ मा अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण गरिएको भोयजर–१ मानव इतिहासमा पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुगेको अन्तरिक्षयान हो। यसको जुम्ल्याहा अन्तरिक्षयान भोयजर–२ भने सन् १९७७ अगस्ट २० मा प्रक्षेपण गरिएको थियो।
भोयजर–१ ले सन् १९८० मा शनिग्रहको नजिकबाट यात्रा गर्दै त्यसका वलय र ठूलो उपग्रह टाइटनको अध्ययन गरेको थियो। सन् २०१२ अगस्ट २५ मा यसले अन्तरतारकीय अन्तरिक्ष (इन्टरस्टेलर स्पेस) मा प्रवेश गरेको पुष्टि भएको थियो।
करिब पाँच दशक बितिसक्दा पनि दुवै अन्तरिक्षयान पृथ्वीसँग सञ्चारमा छन् र वैज्ञानिक तथ्यांक पठाइरहेका छन्। यद्यपि, आणविक ऊर्जा स्रोतबाट प्राप्त हुने शक्ति प्रत्येक वर्ष करिब चार वाटका दरले घट्दै गएको छ। ऊर्जा बचत गर्न नासाले केही वैज्ञानिक उपकरण बन्द गर्नुका साथै उपलब्ध शक्तिको अधिकतम उपयोग गर्ने उपाय अपनाइरहेको छ।
नासाका वैज्ञानिकहरूका अनुसार उपयुक्त अवस्था रहे भोयजर अभियान सन् २०३० को दशकसम्म सञ्चालन हुन सक्ने सम्भावना छ। तर अत्यधिक चिसो वातावरण, घट्दो ऊर्जा र इन्धन जम्ने जोखिम यस अभियानका प्रमुख चुनौती हुन्।
भोयजर–१ को भविष्यको यात्रा ग्लिसे–४४५ नामक ताराको दिशातर्फ हुनेछ। यद्यपि, उक्त ताराको करिब १.७ प्रकाश-वर्ष नजिकबाट पुग्न यसलाई अझै ४० हजार वर्ष लाग्ने अनुमान छ।
यस ऐतिहासिक उपलब्धिले मानव प्रविधि, वैज्ञानिक अनुसन्धान र अन्तरिक्ष अन्वेषणको क्षेत्रमा भोयजर अभियानको असाधारण योगदानलाई पुनः स्मरण गराएको छ।
प्रतिक्रियाहरू (०)
कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया पोस्ट गर्नुहोस्!
आफ्नो प्रतिक्रिया छोड्नुहोस्