महेश्वर महर्जन
काठमाडौं । PHP प्रोग्रामिङ भाषामा देखिएका गम्भीर सुरक्षा कमजोरीपछि नेपालका सात बैंकले वेबसाइट तथा केही डिजिटल सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेका छन्। सम्भावित साइबर जोखिम नियन्त्रण गर्न बैंकहरूले सुरक्षा परीक्षण, प्रणाली अद्यावधिक र मर्मतसम्भार अघि बढाएका हुन्।
प्रभावित भएको बताइएका बैंकमा ग्लोबल आइएमई, माछापुच्छ्रे, नबिल, एनआईसी एसिया, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा, प्राइम कमर्सियल र सिद्धार्थ बैंक छन्। सार्वजनिक विवरणअनुसार केही बैंकका वेबसाइट, अनलाइन आवेदन पोर्टल तथा अन्य वेबमा आधारित सेवा प्रभावित भएका छन्। तर, सबै बैंकका सम्पूर्ण डिजिटल कारोबार बन्द भएको पुष्टि भएको छैन।
PHP2Shell कमजोरीले सर्भरमा जोखिम
PHP वेबसाइट तथा वेब एप्लिकेसन निर्माणमा व्यापक प्रयोग हुने प्रोग्रामिङ भाषा हो। समाचारमा उल्लेख गरिएका CVE-2026-109618 र CVE-2026-109619 नामका सुरक्षा कमजोरीलाई ‘PHP2Shell’ भनिएको छ। तिनको गम्भीरता सूचक CVSS मा १० मध्ये ९.२ रहेको विवरण छ।
यी कमजोरीको दुरुपयोग भएमा प्रभावित प्रणालीमा अनधिकृत कोड सञ्चालन गर्ने वा संवेदनशील सूचना प्राप्त गर्ने जोखिम हुन सक्छ। PHP विकासकर्ताले अक्टोबर २१ मा सुरक्षा सुधारसहितका संस्करण सार्वजनिक गरेको विवरण छ। जोखिममा रहेका प्रणालीलाई सुरक्षित संस्करणमा अद्यावधिक गर्नु आवश्यक हुन्छ।
ग्राहकको रकम चोरी भएको पुष्टि छैन
वेबसाइट वा अनलाइन पोर्टल बन्द हुनु मात्रै बैंक ह्याक भएको प्रमाण होइन। उपलब्ध विवरणमा ग्राहकको निक्षेप चोरी भएको, खातामा अनधिकृत कारोबार भएको वा व्यक्तिगत तथ्याङ्क चुहिएको पुष्टि भएको छैन।
वेबसाइट, मोबाइल बैंकिङ, क्यूआर भुक्तानी र मूल बैंकिङ प्रणाली फरक सेवा भएकाले एउटा सेवा बन्द हुँदा सबै कारोबार प्रभावित भएको मान्न मिल्दैन।
ग्राहकले सम्बन्धित बैंकको आधिकारिक सूचना हेर्न, शंकास्पद कारोबार देखिए तत्काल बैंकलाई जानकारी दिन र अपरिचित लिंकमा पासवर्ड वा ओटीपी नदिनु उचित हुन्छ। बैंकहरूले प्रभावित सेवा, वैकल्पिक माध्यम र पुनः सञ्चालनको समयबारे स्पष्ट जानकारी दिनु आवश्यक छ।
प्रतिक्रियाहरू (०)
कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया पोस्ट गर्नुहोस्!
आफ्नो प्रतिक्रिया छोड्नुहोस्