फेसबुकको डेटा गोपनीयता मुद्दामा मेटालाई २५ अर्ब डलर जरिवाना

काठमाडौं, ६ कात्तिक। फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ह्वाट्सएपको मूल कम्पनी मेटालाई अमेरिकी राज्य न्यु मेक्सिकोका एक न्यायाधीशले २५ अर्ब अमेरिकी डलर जरिवाना तिर्न आदेश दिएका छन्। प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत विवरणको गोपनीयता र सामाजिक सञ्जालमा हानिकारक सामग्री नियन्त्रणसम्बन्धी विषयमा भ्रामक जानकारी दिएको ठहर भएपछि अदालतले यस्तो आदेश दिएको हो।

अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (AP) र न्यु मेक्सिकोको महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयका अनुसार न्यायाधीश फ्रान्सिस म्याथ्युले सन् २०२६ अक्टोबर २१ मा उक्त फैसला सुनाएका हुन्।

यस मुद्दामा गत सेप्टेम्बर २५ मा जुरीले फेसबुकले न्यु मेक्सिकोको उपभोक्ता संरक्षण कानुन ४ करोड ३८ लाख ९९ हजार ७२५ पटक उल्लङ्घन गरेको ठहर गरेको थियो। प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत विवरण कसरी सङ्कलन, प्रयोग तथा साझेदारी गरिन्छ भन्ने विषयमा कम्पनीले गलत वा भ्रामक दाबी गरेको आरोप मुद्दाको मुख्य आधार थियो।

अदालतमा फेसबुकले प्रयोगकर्तालाई आफ्नो डेटा कसले हेर्न र प्रयोग गर्न सक्छ भन्ने विषयमा पर्याप्त जानकारी नदिएको तथा गलत सूचना र घृणायुक्त सामग्री नियन्त्रण गर्ने सम्बन्धमा गरेका कतिपय दाबी भ्रामक रहेको विषय उठाइएको थियो।

यो मुद्दा सन् २०१६ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनसँग जोडिएको क्याम्ब्रिज एनालिटिका प्रकरणसँग पनि सम्बन्धित छ। उक्त प्रकरणमा तेस्रो पक्षले फेसबुकका लाखौँ प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत विवरण प्राप्त गरी राजनीतिक विज्ञापनका लागि प्रयोग गरेको विषयले विश्वव्यापी चर्चा पाएको थियो।

न्यु मेक्सिकोको उपभोक्ता संरक्षण कानुनअनुसार प्रत्येक जानाजानी गरिएको उल्लङ्घनमा अधिकतम पाँच हजार डलरसम्म जरिवाना हुन सक्ने व्यवस्था छ। सबै उल्लङ्घनका आधारमा गणना गर्दा सम्भावित जरिवाना २१९ अर्ब डलरभन्दा बढी हुने देखिए पनि न्यायाधीशले रकम घटाएर २५ अर्ब डलर कायम गरेका हुन्।

मेटाले भने फैसलाप्रति असहमति जनाउँदै पुनरावेदन गर्ने जनाएको छ। त्यसैले कम्पनीले अन्ततः तिर्नुपर्ने रकममा आगामी कानुनी प्रक्रियाले प्रभाव पार्न सक्छ।