वृत्ति विकासको अवसर नपाएको गुनासोदेखि सेवा अवधि विवादसम्म, काठमाडौँ महानगरका १६ नगर प्रहरीको राजीनामा

काठमाडौं । काठमाडौँ महानगरपालिकामा कार्यरत आठ जना प्रहरी निरीक्षक (इन्स्पेक्टर) सहित १६ जना नगर प्रहरीले पदबाट राजीनामा दिएका छन्। वर्षौँसम्म एउटै पदमा रहेर काम गर्नुपरेको र वृत्ति विकासको अवसर नपाएको भन्दै उनीहरूले राजीनामा दिएको बताएका छन्। तर, महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतले भने राजीनामाको कारण सेवा अवधि र उमेर हदसँग जोडिएको दाबी गरेका छन्।

महानगर प्रहरी बलका प्रमुख विष्णु जोशीका अनुसार राजीनामा दिनेमा आठ जना इन्स्पेक्टर, पाँच जना प्रहरी नायब निरीक्षक (सई) र तीन जना प्रहरी सहायक निरीक्षक (असई) छन्।

राजीनामा दिनुका मुख्य कारण

राजीनामा दिएका नगर प्रहरी अधिकारीहरूको भनाइ र महानगरका अधिकारीहरूको प्रतिक्रियाका आधारमा विवादका मुख्य कारण यस्ता छन् :

• १. वृत्ति विकासको अवसर अभाव : लामो समयदेखि एउटै पदमा रहेर काम गर्नुपरेको र माथिल्लो पदमा पुग्ने अवसर नपाएको नगर प्रहरी अधिकारीहरूको गुनासो छ।

• २. बढुवा प्रक्रिया अघि नबढेको : वृत्ति विकासका लागि पटक–पटक पहल गर्दा पनि ठोस परिणाम नआएको राजीनामा दिएका एक अधिकारीले आरोप लगाएका छन्।

• ३. कामको तुलनामा अवसर नपाएको असन्तुष्टि : रातदिन मेहनत गरेर जिम्मेवारी पूरा गर्दा पनि पदोन्नतिको बाटो नखुलेको उनीहरूको भनाइ छ।

• ४. बढुवासम्बन्धी कानुनी जटिलता : प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत मुक्ति अर्यालका अनुसार स्थानीय तहमा नगर प्रहरीको नियुक्ति र बढुवासम्बन्धी कानुनी व्यवस्थाले समस्या सिर्जना गरेको छ। उनका अनुसार करारका कर्मचारीलाई माथिल्लो पदमा बढुवा गर्न कठिनाइ छ भने पहिले नै स्थायी भएका कर्मचारीको बढुवाका लागि लोक सेवा आयोगको परामर्श वा संलग्नता आवश्यक पर्न सक्छ।

• ५. सेवा अवधि र उमेर हदको विवाद : अर्यालले राजीनामा दिनुको मुख्य कारण ३० वर्षे सेवा अवधि वा ५५ वर्षे उमेर हद पूरा हुनु रहेको दाबी गरेका छन्। तर, प्रहरी बलका प्रमुख जोशीले राजीनामा दिने अधिकारीहरूको सेवा अवधि र उमेर हद पूरा नभएको बताएका छन्।

महानगरको व्यवस्थापनमाथि प्रश्न

नगर प्रहरी अधिकारीहरूको राजीनामाले महानगरपालिकामा कर्मचारीको वृत्ति विकास, बढुवा प्रक्रिया र जनशक्ति व्यवस्थापनबारे प्रश्न उठाएको छ। अनुभवी जनशक्तिले काम गर्न सक्ने अवस्थामै सेवा छाड्नुपर्ने परिस्थिति बनेको हो भने त्यसले महानगरको सुरक्षा, बजार अनुगमन र सार्वजनिक व्यवस्थापनसम्बन्धी काममा समेत असर पार्न सक्छ।

महानगर प्रहरी प्रमुख जोशीका अनुसार राजीनामा स्वीकृत गर्ने प्रक्रिया अघि बढिरहेको छ। यद्यपि, राजीनामाको वास्तविक कारणबारे प्रहरी बलका प्रमुख र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतका भनाइ फरक–फरक छन्।

यस विवादको समाधानका लागि बढुवा प्रक्रियामा रहेका कानुनी जटिलता स्पष्ट पार्दै कर्मचारीको वृत्ति विकास र सेवा व्यवस्थापनबारे महानगरपालिकाले ठोस निर्णय लिनुपर्ने देखिन्छ।