नाइल नदिबाट पानी तानेर नयाँ सहर: चकित बनाउने योजना

इजिप्टले फेरि एकपटक विश्वको ध्यान खिच्ने महत्वाकांक्षी योजना अघि सारेको छ। अफ्रिकाको जीवनरेखा मानिने नाइल नदिबाट दैनिक करिब १ करोड घनमिटर पानी तानेर मरुभूमिमा नयाँ सहर निर्माण गर्ने तयारी भइरहेको छ। “जिरियन” नाम दिइएको यो सहर कायरो बाट करिब ४२ किलोमिटर टाढा निर्माण गरिनेछ।

सरकारका अनुसार यो परियोजना केवल सहर निर्माण मात्र होइन, कृषि विस्तार र आर्थिक विकाससँग जोडिएको ठूलो योजना हो। जिरियन सहरसँगै “न्यु डेल्टा” नामक कृषि परियोजना पनि अघि बढाइँदैछ, जसले मरुभूमिलाई हराभरा खेतमा रूपान्तरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

तर, यस योजनाले पानीको अभावबारे गम्भीर बहस पनि जन्माएको छ। Food and Agriculture Organization (FAO) का अनुसार इजिप्टमा ९० प्रतिशतभन्दा बढी पानी नाइल नदिबाट आउँछ, र देश पहिले नै पानी संकटको अवस्थामा छ। यस्तो अवस्थामा यति ठूलो मात्रामा पानी मरुभूमितिर मोड्नु कति दिगो हुन्छ भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ।

अर्कोतर्फ, NASA ले उपग्रह तस्बिरमार्फत “न्यु डेल्टा” क्षेत्रमा भइरहेको परिवर्तन देखाइसकेको छ। करिब ९,२४० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफललाई उत्पादनशील भूमिमा रूपान्तरण गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

विशेषज्ञहरू भन्छन्—यो योजना सफल भए इजिप्टको अर्थतन्त्र, खाद्य सुरक्षा र शहरी विस्तारमा ठूलो परिवर्तन आउन सक्छ। तर असफल भए, पानी संकट अझ गम्भीर बन्ने जोखिम पनि उत्तिकै छ।

मरुभूमिमा पानी बगाएर सहर बसाउने यो प्रयास केवल निर्माण परियोजना होइन—यो भविष्यको संघर्ष, प्रविधि र स्रोत व्यवस्थापनबीचको ठूलो परीक्षा हो।