३४ हजार फिटभन्दा माथि उड्यो विश्वकै पहिलो ड्रोन, मौसमसम्बन्धी तथ्याङ्क संकलन गर्ने क्षमता

स्विट्जरल्यान्डको मौसम प्रविधि कम्पनी मेटियोम्याटिक्सले ३४ हजार २४५ फिट अर्थात् १० हजार ४३८ मिटर उचाइसम्म उड्न सक्ने बहुपंखे ड्रोन सार्वजनिक गरेको छ। ‘स्ट्राटो’ नाम दिइएको यो ड्रोनले वायुमण्डलको माथिल्लो तहसम्म पुगेर मौसमसम्बन्धी महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्क संकलन गर्न सक्ने कम्पनीको दाबी छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधि समाचार वेबसाइट इन्ट्रेस्टिङ इन्जिनियरिङका अनुसार, स्ट्राटो ड्रोनले परम्परागत ड्रोनले सामान्यतया उडान भर्ने उचाइभन्दा निकै माथि पुगेर तापक्रम, आर्द्रता, वायुदाब र हावाको गति मापन गर्न सक्छ। कम्पनीले यसलाई जमिनको नजिकदेखि समतापमण्डलसम्म वायुमण्डलीय अवस्थाको विवरण संकलन गर्न सक्ने पहिलो बहुपंखे ड्रोनका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

उच्च उचाइमा अत्यधिक चिसो, तीव्र हावा र पंखामा बरफ जम्ने जोखिम हुन्छ। यस्ता चुनौती सामना गर्न स्ट्राटोमा पंखा तताउने विशेष प्रणाली राखिएको छ। बरफ जम्ने अवस्था पहिचान भएपछि यसले पंखालाई स्वचालित रूपमा तताउँछ। कम्पनीका अनुसार, यो ड्रोनले प्रतिघण्टा ८० माइलसम्मको हावा सहन सक्छ। साथै, पानीबाट जोगाउने संरचनाका कारण वर्षा तथा ओसिलो अवस्थामा पनि सञ्चालन गर्न सकिने बताइएको छ।

स्ट्राटोको अर्को विशेषता आवश्यक स्थानतर्फ उडेर मौसमसम्बन्धी तथ्याङ्क संकलन गरी पुनः प्रक्षेपणस्थलमै फर्कन सक्नु हो। सामान्य मौसम बेलुन हावाको बहावसँगै बग्ने भएकाले निश्चित स्थानमा आवश्यक समयमा तथ्याङ्क संकलन गर्न कठिन हुन सक्छ। तर यो ड्रोनलाई सञ्चालकले चाहेको स्थान र समयमा परिचालन गर्न सकिने कम्पनीको भनाइ छ।

उडानका क्रममा ड्रोनले उचाइ, तापक्रम, हावाको अवस्था र पंखामा बरफ जम्ने सम्भावनासम्बन्धी जानकारी वास्तविक समयमा सञ्चालकलाई पठाउँछ।

यसबाट मौसम पूर्वानुमानलाई अझ सूक्ष्म बनाउन, हवाई उडानका लागि आवश्यक मौसमी अवस्था आकलन गर्न र अन्तरिक्ष प्रक्षेपणको तयारीमा सहयोग पुग्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। कम्पनीले आफ्नो उच्च विवरणयुक्त मौसम पूर्वानुमान प्रणाली सुधार गर्न पनि यसको तथ्याङ्क प्रयोग गर्ने जनाएको छ।

यद्यपि, कम्पनीले सार्वजनिक गरेको अधिकतम उचाइको दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन। ड्रोनको उडान अवधि, ब्याट्री क्षमता र तथ्याङ्क संकलनका उपकरणले बोक्न सक्ने तौलसम्बन्धी विवरण पनि सार्वजनिक गरिएको छैन। त्यसैले मौसम पूर्वानुमानमा यसले कति सुधार ल्याउँछ भन्ने विषय थप परीक्षणपछि मात्र स्पष्ट हुनेछ।