बैंकले लिलाम गरेको घरमा टोलवासीले पूर्वघरधनीलाई नै भित्राए

बुटवल । बुटवलको मिलनचोकमा बैंकले लिलाम गरेको घरमा टोलवासीले पूर्वघरधनीलाई नै पुनः प्रवेश गराएपछि घटना चर्चामा आएको छ। बैंकले घर लिलाम गरेपछि घरबारविहीन बनेका पूर्वघरधनीलाई स्थानीयवासीको समूहले घरभित्र प्रवेश गराएको हो।

मिलनचोकका दुर्गाबहादुर पौडेल र उनकी श्रीमती लक्ष्मी पौडेलले छापाखाना सञ्चालनका लागि लुम्बिनी विकास बैंकबाट ४८ लाख रुपैयाँ ऋण लिएका थिए। कोरोना महामारीपछि व्यवसायमा मन्दी आएपछि उनीहरूले ऋणको साँवा र ब्याज नियमित रूपमा तिर्न सकेनन्।

बैंकका अनुसार साँवा र ब्याज जोडिँदा ऋण करिब ५८ लाख रुपैयाँ पुगेपछि धितोमा राखिएको घर लिलाम गरिएको हो। बैंकले करिब ८१ लाख ९१ हजार रुपैयाँ मूल्यांकन गरेको उक्त घर ५३ लाख रुपैयाँमा लिलाम भएको र सुर्खेतका गोविन्द लामिछानेले सकार गरेको बताइएको छ।

तर, स्थानीयवासीले भने घरको मूल्यांकन तथा लिलामी प्रक्रियामाथि प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूका अनुसार हालको बजार मूल्यअनुसार उक्त घरको मूल्य कम्तीमा डेढ करोड रुपैयाँ हुनुपर्ने थियो। यो मूल्यसम्बन्धी दाबी भने स्थानीयवासीको हो, स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको बजार मूल्य होइन।

पूर्वघरधनी लक्ष्मी पौडेलले पनि घर बिक्री गरेर ऋण तिर्ने विषयमा बैंकसँग समझदारी भएको दाबी गरेकी छन्। उनका अनुसार घर बिक्रीका लागि बैना गरिसकेको अवस्थामा आफूहरूलाई पर्याप्त जानकारी नदिई घर लिलाम गरिएको हो।

घर लिलाम भएपछि पौडेल दम्पती घरबारविहीन बनेका थिए। उनीहरू अरूको घरमा आश्रय लिएर बस्नुपर्ने अवस्था आएपछि स्थानीय टोलवासी, नागरिक समाज तथा अभियानमा जोडिएका व्यक्तिहरूले सोमबार बैंकको बुटवल शाखामा धर्ना दिएका थिए।

त्यसपछि उनीहरू समूह बनाएर लिलाम भइसकेको घरमा पुगेका थिए। स्थानीयवासीले पूर्वघरधनी पौडेललाई समेत सोही घरमा पुनः प्रवेश गराएका हुन्।

स्थानीयवासीका अनुसार घर सकार गर्ने गोविन्द लामिछानेले आफ्नो लगानी र त्यस अवधिको बैंक ब्याज फिर्ता पाए घर पूर्वघरधनीलाई नै छाड्न तयार रहेको बताएका छन्। यही सहमतिका आधारमा पौडेल दम्पतीलाई घरमा प्रवेश गराइएको स्थानीयवासीको भनाइ छ।

यता, लुम्बिनी विकास बैंकको बुटवल शाखाका प्रमुख चन्द्रबहादुर सारूले भने बैंकले कानुन र नियमअनुसार नै लिलामी प्रक्रिया अघि बढाएको बताएका छन्। उनका अनुसार बैंकले लिलामीको सूचना प्रकाशित गर्नुका साथै ऋणीलाई पटक–पटक जानकारी गराएको थियो। तर, ऋणी पक्षबाट आवश्यक पहल नभएपछि घर लिलाम गर्नुपरेको उनको भनाइ छ।

घर सकार गर्ने गोविन्द लामिछानेले पनि आफूले गरेको लगानी र त्यसपछिको बैंक ब्याज फिर्ता पाए पूर्वघरधनीलाई घर फिर्ता गर्न आफू तयार रहेको बताएका छन्।

बैंकको लिलामी प्रक्रियापछि पूर्वघरधनीलाई स्थानीयवासीले पुनः सोही घरमा प्रवेश गराएको यो घटनाले बैंकको धितो लिलामी प्रक्रिया, घरको मूल्यांकन र ऋणी घरबारविहीन हुने अवस्थाबारे बहस सिर्जना गरेको छ। लिलाम प्रक्रिया कानुनी रूपमा सही भए–नभएको तथा घरको वास्तविक बजार मूल्य कति थियो भन्ने विषय भने सम्बन्धित प्रमाण र कानुनी प्रक्रियाबाट टुंगिनुपर्ने देखिन्छ।