‘सुपर एल निनो’को असर देखिन थाल्यो, प्रशान्तमा आँधीको चापदेखि सुख्खाको जोखिमसम्म

प्रशान्त महासागरमा समुद्री सतहको तापक्रम असामान्य रूपमा बढेसँगै यस वर्ष विकसित भइरहेको एल निनो निकै शक्तिशाली बन्दै गएको छ। विश्व मौसम संगठन (WMO) र विभिन्न मौसम निकायका पछिल्ला तथ्यांकले यो घटना वर्षको अन्त्यतिर अझ बलियो बन्न सक्ने देखाएका छन्। यसको प्रभाव अहिले नै विभिन्न क्षेत्रमा मौसमको स्वरूपमा देखिन थालेको छ।

पछिल्लो समय प्रशान्त महासागरमा उष्णकटिबन्धीय आँधीको गतिविधि असामान्य रूपमा बढेको छ। सेप्टेम्बर २४ मा हवाईको दक्षिणतर्फ ट्रपिकल स्टर्म नोलो तथा मेक्सिकोको तटतर्फ हरिकेन ओडालिस र पोलो एकै समयमा प्रशान्त क्षेत्रमा सक्रिय देखिएका थिए। यस वर्ष प्रशान्त क्षेत्रमा आँधीको गतिविधि उच्च रहँदा यसको विपरीत एटलान्टिक क्षेत्रमा शक्तिशाली हरिकेन गतिविधि कमजोर देखिएको छ।

हवाईमा पनि वर्षा र तापक्रममा उल्लेखनीय अवस्था देखिएको छ। जनवरीदेखि अगस्टसम्म लिहुएमा सामान्यभन्दा १८० प्रतिशत, होनोलुलुमा २३० प्रतिशत, काहुलुईमा २८८ प्रतिशत र हिलोमा १४४ प्रतिशत वर्षा भएको अमेरिकी मौसम पूर्वानुमान केन्द्रको तथ्यांक छ। आगामी महिनामा भने हवाईका अधिकांश क्षेत्रमा सामान्यभन्दा कम वर्षाको सम्भावना बढ्ने पूर्वानुमान छ।

अष्ट्रेलियामा पनि मिश्रित प्रभाव देखिएको छ। उत्तर–पूर्वी न्यु साउथ वेल्स, दक्षिण–पूर्वी क्वीन्सल्यान्ड, दक्षिणी भिक्टोरिया, तस्मानिया तथा पश्चिमी अष्ट्रेलियाका केही भागमा सन् २०२६ को सुरुदेखि सामान्यभन्दा कम वर्षा भएको छ। आगामी महिनामा दक्षिण–पूर्वी अष्ट्रेलियाका केही क्षेत्रमा थप सुख्खा अवस्था आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

विश्व मौसम संगठनका अनुसार एल निनो फेब्रुअरी २०२७ सम्म कायम रहने सम्भावना झन्डै १०० प्रतिशत छ। सेप्टेम्बर–नोभेम्बर अवधिमा यसको तीव्रता अझ बढेर वर्षको अन्त्यतिर चरम अवस्थामा पुग्न सक्ने अनुमान छ।

यसको प्रभाव सबै ठाउँमा एउटै भने हुनेछैन। केही क्षेत्रमा भारी वर्षा, बाढी र आँधीको जोखिम बढ्नेछ भने अन्य क्षेत्रमा सुख्खा, गर्मी र पानीको अभाव बढ्न सक्छ। WMO ले भारतसहित भारतीय उपमहाद्वीप, अष्ट्रेलियाका केही भाग र दक्षिण अमेरिकाका केही क्षेत्रमा तुलनात्मक रूपमा सुख्खा अवस्था तथा पश्चिमी उत्तर अमेरिका, दक्षिणी अमेरिका र अफ्रिकाका केही क्षेत्रमा बढी वर्षाको सम्भावना औंल्याएको छ।

जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीको तापक्रम पहिले नै बढिरहेको अवस्थामा शक्तिशाली एल निनो थप सक्रिय हुँदा २०२६ को बाँकी अवधि र २०२७ मा चरम मौसमका घटना बढ्न सक्ने वैज्ञानिकहरूको चिन्ता छ। तर कुनै निश्चित बाढी, आँधी वा खडेरीको कारण एल निनो मात्रै हो भनेर निष्कर्ष निकाल्न भने नमिल्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।