भेनेजुएलाबाट अमेरिकामा उच्च संवर्धित युरेनियम सुरक्षित स्थानान्तरण सम्पन्न

अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सी International Atomic Energy Agency को समन्वयमा भेनेजुएला Venezuela मा रहेको उच्च संवर्धित युरेनियम (HEU) सुरक्षित रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिका United States मा सफलतापूर्वक स्थानान्तरण गरिएको छ। करिब १३ किलोग्राम HEU रहेको यो संवेदनशील आणविक सामग्रीलाई उच्च सुरक्षा व्यवस्था सहित जमिन र समुद्री मार्ग हुँदै स्थानान्तरण गरिएको हो।

यो संयुक्त मिसनमा भेनेजुएला, अमेरिका र संयुक्त अधिराज्य (UK) ले सहकार्य गरेका थिए भने IAEA ले प्राविधिक सहयोग, सुरक्षा निर्देशन र अन्तर्राष्ट्रिय निगरानी प्रदान गरेको थियो। IAEA का महानिर्देशक Rafael Mariano Grossi ले यो कार्यलाई उच्च समन्वय र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको उत्कृष्ट उदाहरण भनेका छन्।

यो युरेनियम पहिले भेनेजुएलाको काराकास नजिक रहेको अनुसन्धान केन्द्रमा रहेको बन्द गरिएको रिएक्टरबाट ल्याइएको हो। स्थानान्तरणका क्रममा भेनेजुएलाको सेना द्वारा कडा सुरक्षा सहित रातको समयमा काफिला सञ्चालन गरिएको थियो र त्यसपछि पोर्टमार्फत विशेष ढुवानी जहाजमा राखेर अमेरिका पठाइएको थियो।

अमेरिकाको ऊर्जा विभाग अन्तर्गत रहेको Savannah River Site मा यो सामग्री सुरक्षित रूपमा पुर्‍याइएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार, अनुसन्धान र चिकित्सा प्रयोगका लागि पहिले प्रयोग हुने उच्च संवर्धित युरेनियम अहिले कम संवर्धित युरेनियमले प्रतिस्थापन गरिँदै गएको छ, जसले आणविक प्रसार जोखिम घटाउन मद्दत गर्दछ।

IAEA का अनुसार विश्वभर हालसम्म १११ भन्दा बढी अनुसन्धान रिएक्टर तथा चिकित्सा उत्पादन केन्द्रहरू HEU बाट LEU मा रूपान्तरण भइसकेका छन्। साथै हजारौं किलोग्राम संवेदनशील युरेनियम विभिन्न देशबाट सुरक्षित रूपमा हटाइसकिएको छ।

यो सफल स्थानान्तरणले आणविक सुरक्षा, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र प्रसार नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएको संकेत गरेको छ।