चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू १० दिनको चन्द्रमा वरिपरि यात्रा गरेर सुरक्षित रूपमा पृथ्वीमा फर्के

Artemis Program अन्तर्गत सम्पन्न भएको Artemis II मिशन मानव अन्तरिक्ष अन्वेषणको इतिहासमा एक महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा दर्ज भएको छ। NASA द्वारा सञ्चालन गरिएको यो मिशन सन् 2026 अप्रिलको सुरुमा प्रक्षेपण गरिएको थियो र करिब १० दिनको यात्रापछि अप्रिल 10–11 मा सुरक्षित रूपमा पृथ्वीमा फर्किएको छ। यो उडान Orion spacecraft मार्फत सम्पन्न गरिएको हो, जसलाई शक्तिशाली Space Launch System (SLS) रकेटले अन्तरिक्षमा पठाएको थियो। यसले सन् 1972 पछि पहिलो पटक मानवलाई चन्द्रमाको नजिकसम्म पुर्‍याउने ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेको छ।

यस मिशनको प्रमुख उद्देश्य चन्द्रमाको परिक्रमा गर्दै विभिन्न प्रणालीहरूको परीक्षण गर्नु थियो। अन्तरिक्ष यात्रीहरूले करिब २५०,००० माइलभन्दा बढी दूरी पार गर्दै चन्द्रमाको “far side” अर्थात् पछिल्लो भागसम्म पुगेर पृथ्वीका दुर्लभ दृश्यहरू कैद गरेका छन्। साथै, जीवन समर्थन प्रणाली, नेभिगेशन, संचार प्रणाली र अन्तरिक्षमा लामो समय बस्ने क्षमताको परीक्षण सफलतापूर्वक गरिएको NASA ले जनाएको छ। यद्यपि, मिशनका क्रममा सानो प्राविधिक समस्या—जस्तै अस्थायी संचार अवरोध र शौचालय प्रणालीमा समस्या—देखिए पनि समग्र रूपमा मिशन सफल रहेको बताइएको छ।

अन्तरिक्षबाट फर्किएपछि astronaut हरूमा पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षणसँग पुनः अभ्यस्त हुन केही कठिनाइ देखिएको थियो, जसले microgravity को प्रभावलाई पुनः पुष्टि गरेको छ। तर NASA का अनुसार सबै सदस्यहरू सुरक्षित र स्वास्थ्य अवस्थाका हिसाबले राम्रो अवस्थामा छन् र उनीहरूलाई आवश्यक स्वास्थ्य परीक्षण तथा पुनर्स्थापना प्रक्रियामा राखिएको छ।

यस मिशनको कुल लागत अरबौं डलरमा रहेको अनुमान गरिएको छ। Artemis program को समग्र बजेट करिब $93 अर्ब (93 billion USD) भन्दा बढी पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसमा SLS रकेट, Orion यान, ग्राउण्ड सिस्टम तथा भविष्यका चन्द्र अभियानहरू समावेश छन्। प्रत्येक उडानको लागत पनि अत्यन्त महँगो रहेको छ, जसले अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा ठूलो आर्थिक लगानी आवश्यक पर्ने देखाउँछ।

अब Artemis program अन्तर्गतको अर्को महत्वपूर्ण चरण Artemis III हुनेछ, जसको लक्ष्य सन् 2027 तिर मानवलाई पुनः चन्द्रमाको सतहमा अवतरण गराउने हो। त्यसपछि Artemis IV मार्फत चन्द्रमामा दीर्घकालीन आधार (lunar base) निर्माण गर्ने योजना रहेको छ। दीर्घकालीन रूपमा, यस कार्यक्रमको मुख्य लक्ष्य चन्द्रमामा स्थायी उपस्थिति स्थापना गर्नु र भविष्यमा मानवलाई मंगल ग्रहसम्म पुर्‍याउने तयारी गर्नु हो।