इरानको व्यापारी जहाज अमेरिकाको कब्जामा, तनाव चुलिँदै

अमेरिकी सेनाले इरानको झण्डा बोकेको एक व्यापारी जहाज नियन्त्रणमा लिएको घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नयाँ तनाव सिर्जना गरेको छ। रोयटर्सका अनुसार “टाउसका” नामक उक्त कन्टेनर जहाजलाई अमेरिकी सेनाले ओमानको खाडी नजिक इरानको चाबहार बन्दरगाह आसपास रोकेर नियन्त्रणमा लिएको हो।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (CENTCOM) का अनुसार जहाजलाई धेरै पटक चेतावनी दिइएको भए पनि त्यसले निर्देशन पालना नगरेपछि कारबाही गरिएको हो। अमेरिकी पक्षले उक्त जहाज आफ्नो “समुद्री नाकाबन्दी” उल्लङ्घन गर्दै इरानतर्फ जाँदै गरेको दाबी गरेको छ।

सुरक्षा स्रोतहरूका अनुसार प्रारम्भिक अनुमानमा जहाजमा “डुअल-यूज” अर्थात् नागरिक तथा सैन्य दुवै प्रयोजनमा प्रयोग हुन सक्ने सामग्रीहरू रहेको आशंका गरिएको छ। यस्ता सामग्रीमा धातु, पाइप, र इलेक्ट्रोनिक पार्ट्स जस्ता वस्तुहरू हुन सक्ने बताइएको छ, जसलाई सैन्य उपयोगमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।

जहाज इरानको सरकारी स्वामित्वमा रहेको इस्लामिक रिपब्लिक अफ इरान शिपिङ लाइन्स (IRISL) अन्तर्गत रहेको बताइएको छ। यो कम्पनी पहिले नै अमेरिकी प्रतिबन्ध सूचीमा छ। रिपोर्ट अनुसार जहाजले चीनको ताइचाङ्ग, गाओलान र मलेसियाको पोर्ट क्लाङ्ग हुँदै यात्रा गरेको थियो।

इरानको विदेश मन्त्रालयले भने अमेरिकी कारबाहीलाई “अवैध र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन” भन्दै कडा विरोध जनाएको छ। इरानले जहाज, चालक दल र उनीहरूको परिवारलाई तुरुन्त रिहा गर्न माग गरेको छ।

यसैबीच इरानी सेनाले जहाजलाई “व्यापारिक जहाजमाथिको सशस्त्र समुद्री डकैती” भनेको छ र अमेरिकी कदमको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ।

यस घटनाले मध्यपूर्वमा पहिले नै तनावपूर्ण रहेको अमेरिका–इरान सम्बन्धलाई झन् चर्काउने संकेत गरेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री व्यापार र सुरक्षा अवस्थाबारे पनि नयाँ प्रश्न उठाएको छ।