काठमाडौँ — नेपाल राष्ट्र बैंकले आज सार्वजनिक गरेको विदेशी मुद्रा विनिमयदर अनुसार अमेरिकी डलरको मूल्य हालसम्मकै उच्च बिन्दुमा पुगेको छ। बुधबारका लागि निर्धारण गरिएको दर अनुसार अमेरिकी डलर १ को खरिददर १५२ रुपैयाँ १६ पैसा र बिक्रीदर १५२ रुपैयाँ ७६ पैसा कायम भएको छ। केही दिनयता लगातार उकालो लागेको डलरको भाउले नेपाली अर्थतन्त्रमा थप दबाब सिर्जना गर्ने संकेत देखिएको छ।
अघिल्लो दिनको तुलनामा पनि डलरको मूल्य बढेको छ, जसले आयातमुखी अर्थतन्त्रमा महँगी बढाउने सम्भावना बलियो बनाएको छ। पेट्रोलियम पदार्थ, औद्योगिक कच्चा पदार्थ, तथा दैनिक उपभोग्य सामग्रीको आयात खर्च बढ्ने हुँदा यसको प्रत्यक्ष असर सर्वसाधारणको जीवनयापनमा पर्ने देखिन्छ।
त्यस्तै, अन्य प्रमुख विदेशी मुद्राहरूको मूल्य पनि उकालो लागेको छ। युरो, पाउन्ड स्ट्रलिङ, अस्ट्रेलियन डलर, कुवेती दिनार तथा बहराइन दिनारजस्ता मुद्राहरूमा समेत वृद्धि देखिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। यो प्रवृत्तिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अमेरिकी डलर बलियो बन्दै गएको संकेत गर्दछ।
अर्थविद्हरूका अनुसार डलर बलियो हुनुका पछाडि अमेरिकी अर्थतन्त्रको मजबुती, ब्याजदर वृद्धि, र विश्व बजारमा अस्थिरता प्रमुख कारणका रूपमा रहेका छन्। नेपालजस्तो आयातमा निर्भर मुलुकका लागि यस्तो अवस्था चुनौतीपूर्ण बन्न सक्छ।
यद्यपि, विदेशबाट आउने रेमिट्यान्समा भने केही सकारात्मक प्रभाव देखिन सक्छ, किनभने डलर महँगो हुँदा पठाइएको रकम नेपाली रुपैयाँमा बढी हुन्छ। तर, समग्रमा व्यापार घाटा, मूल्यवृद्धि र विदेशी मुद्रा सञ्चिति व्यवस्थापनमा चुनौती थपिने विज्ञहरूको विश्लेषण छ।
सरकार र सम्बन्धित निकायले मुद्रा बजारको स्थिरता कायम राख्न आवश्यक नीतिगत हस्तक्षेप गर्नुपर्ने माग समेत बढ्न थालेको छ।