आकाशमा देखिएको रहस्यमय उज्यालो

हाल सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको एक भिडियोमा रातको आकाशमा देखिएको तेज चम्किलो प्रकाशले सर्वसाधारणमा चासो र कौतुहल बढाएको छ। ‘स्ट्रबेरी मुन’को समयसँगै यस्तो दृश्य देखिएपछि कतिपयले यी दुई घटनालाई आपसमा जोडेर व्याख्या गर्न थालेका छन्।

खगोलविद्हरूका अनुसार Strawberry Moon अर्थात् जुन महिनामा देखिने पूर्णिमाको चन्द्रमा मात्र हो, जसको नाम अमेरिकी आदिवासी समुदायले स्ट्रबेरी फल टिप्ने मौसमसँग सम्बन्धित राखेका हुन्। यसको अर्थ चन्द्रमा विशेष रूपमा रातो वा असामान्य हुन्छ भन्ने होइन।

भिडियोमा देखिएको चम्किलो प्रकाश भने meteor shower वा एकल उल्का (meteor) का कारण हुन सक्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ। पृथ्वीको वायुमण्डलमा अन्तरिक्षका साना कणहरू प्रवेश गर्दा ती उच्च गतिमा घर्षणका कारण जल्छन् र केही सेकेन्डका लागि आकाशमा तेज प्रकाश देखिन्छ। यसलाई सामान्य रूपमा “ताराझर्ने” भनेर चिनिन्छ।

त्यस्तै, केही अवस्थामा यस्तो प्रकाश Aurora सँग पनि सम्बन्धित हुन सक्छ। सूर्यबाट निस्कने आवेशित कणहरू पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रसँग ठोक्किँदा आकाशमा हरियो, रातो वा बैजनी रंगका तरंगजस्ता प्रकाश देखिन्छन्।

वैज्ञानिकहरूका अनुसार यस्ता दृश्य सामान्यतया केही सेकेन्डदेखि केही मिनेटसम्म मात्र देखिन्छन्, तर उल्का वर्षा भने केही दिनसम्म सक्रिय रहन सक्छ। खुला र अँध्यारो स्थानबाट यस्ता दृश्य स्पष्ट रूपमा अवलोकन गर्न सकिन्छ।

विशेषज्ञहरूले ‘स्ट्रबेरी मुन’ र चम्किलो प्रकाशबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध नभए पनि एउटै समयमा देखिनुले भ्रम सिर्जना गरेको बताएका छन्। यस्ता घटना प्राकृतिक खगोलीय प्रक्रिया हुन् र मानवका लागि कुनै खतरा नहुने उनीहरूको भनाइ छ।