गेटमा गाडी, सरकारको रणनीति कि संयोग?

परिवर्तनको नाममा के भइरहेको छ?

काठमाडौंका चिया पसलमा आजकल राजनीति भन्दा तातो विषय अरू कमै छन्। बिहानको पहिलो चियासँगै एउटाले प्रश्न गर्छ, "देश साँच्चै परिवर्तनको बाटोमा छ कि हामीलाई परिवर्तनको अनुभूति मात्रै गराइँदै छ?" अर्कोले चुस्की लिँदै भन्छ, "घटना धेरै भइरहेका छन्, तर सबै संयोग हुन् कि कतै कुनै ठूलो चित्रका टुक्रा?"

पछिल्ला केही वर्षमा नेपाली राजनीतिले असामान्य मोड लियो। सडक आन्दोलन, युवापुस्ताको आक्रोश, पुराना दलप्रतिको बढ्दो असन्तुष्टि र सामाजिक सञ्जालको प्रभावले राजनीतिक समीकरण नै फेरियो। चुनावमा धेरैले कल्पना नगरेको परिणाम आयो। नयाँ शक्ति सत्तामा पुग्यो, नयाँ अनुहारले नेतृत्व सम्हाल्यो र जनताले पनि "अब केही फरक हुन्छ" भन्ने अपेक्षा गरे।

तर सत्ता सम्हालेपछि भएका केही घटनाले फेरि नयाँ प्रश्न जन्माइरहेका छन्। न्युरोडमा मोटरसाइकल पार्किङ हटाउने निर्णय, फुटपाथ व्यवसायीमाथिको कडाइ, धरहरा क्षेत्रमा पार्किङ व्यवस्थापनमा गरिएको परिवर्तन, मगलबजारलगायत केही स्थानमा प्रहरीको भूमिकामाथि उठेका प्रश्न, सञ्चारगृहका गेटमा शंकास्पद रूपमा गाडी पार्क गरिएका घटना, राहदानी विभाग अगाडि एक युवाले गरेको आत्मदाहजस्ता घटनाहरू अहिले चिया गफका मुख्य विषय बनेका छन्।

कतिपयले यी सबैलाई छुट्टाछुट्टै प्रशासनिक निर्णय र संयोगका रूपमा हेर्छन्। तर अर्काथरीले प्रश्न गर्छन्, "किन यति धेरै विवादास्पद घटना छोटो अवधिमै देखिए? के यो केवल संयोग हो, कि कुनै ठूलो राजनीतिक वा प्रशासनिक चित्रका अलग–अलग पाटा?"

राहदानी विभाग अगाडि भएको आत्मदाहको घटनाले सरकारको संवेदनशीलतामाथि पनि प्रश्न उठायो। सामाजिक सञ्जालमा धेरैले प्रशासनले समयमै नागरिकको गुनासो सुन्न सकेको भए यस्तो दुःखद घटना टार्न सकिन्थ्यो भन्ने टिप्पणी गरे। अर्कोतर्फ, सरकार पक्षले घटनाको छानबिन र सुधारका प्रतिबद्धता दोहोर्यायो। तर जनताको मनमा उठेको प्रश्न भने अझै मेटिएको छैन।

सञ्चारगृहका गेटमा गाडी पार्क गरिएको घटनाले अर्को बहस जन्मायो। प्रेसलाई त्रसित बनाउने प्रयास थियो कि सामान्य ट्राफिक उल्लंघन? अनुसन्धान जारी छ। तर गाडी सरकारमा सहभागी दलसँग आबद्ध व्यक्तिहरूसँग जोडिएको चर्चा बाहिरिएपछि राजनीतिक तापक्रम अझै बढ्यो।

प्रधानमन्त्रीको कार्यशैली पनि अहिले बहसको केन्द्रमा छ। समर्थकहरू उहाँलाई परम्परागत शैली तोड्ने, छिटो निर्णय गर्ने र जोखिम लिन सक्ने नेतृत्वका रूपमा चित्रण गर्छन्। आलोचकहरू भने संवादभन्दा निर्णयमा बढी जोड, आलोचनाप्रति असहजता र प्रशासनिक शैलीमा पर्याप्त समन्वय नदेखिएको टिप्पणी गर्छन्।

चिया पसलका पुराना ग्राहक भने एउटा वाक्यमा बहस टुंग्याउँछन्— "सरकार बदलिनु ठूलो कुरा होइन, शासन गर्ने शैली बदलिनु ठूलो कुरा हो।" जनताले परिवर्तनका नाममा मत दिएका थिए, अब परिणाम खोजिरहेका छन्। लोकप्रिय नाराभन्दा प्रभावकारी कामले मात्र विश्वास जोगाउन सकिन्छ भन्ने बुझाइ बलियो हुँदै गएको छ।

अन्ततः यी सबै घटनाबीच सम्बन्ध छ कि छैन भन्ने निष्कर्ष अनुसन्धान र प्रमाणले मात्र दिनेछ। अहिले चिया गफमा धेरै प्रश्न छन्, उत्तर कम छन्। तर एउटा कुरा भने सबैले स्वीकार गरेका छन्— लोकतन्त्रमा सरकारको सबैभन्दा ठूलो शक्ति जनताको विश्वास हो, र त्यो विश्वास कायम राख्ने आधार पारदर्शिता, जवाफदेहिता र सुशासन नै हो।