विश्व अस्थिरताबीच चीनको अर्थतन्त्र किन अझै तीव्र गतिमा बढिरहेको छ?

धेरै देशहरू युद्ध, ऊर्जा संकट, मुद्रास्फीति र व्यापार तनावले आर्थिक दबाबमा परिरहेका बेला चीनको अर्थतन्त्र भने निरन्तर वृद्धि देखाइरहेको छ। हालै प्रकाशित अन्तर्राष्ट्रिय समाचार अनुसार चीनको GDP करिब ५ प्रतिशत हाराहारीमा वृद्धि भएको छ, जुन वैश्विक अनिश्चितताबीच पनि अपेक्षाभन्दा राम्रो मानिएको छ।

विशेषगरी मध्यपूर्वमा जारी युद्ध र ऊर्जा मूल्य वृद्धि जस्ता कारणले विश्व अर्थतन्त्र दबाबमा परिरहेको छ। तर चीनले आफ्नो औद्योगिक उत्पादन र निर्यात क्षमताको कारण यी झट्काहरूलाई ठूलो हदसम्म सम्हालिरहेको देखिन्छ।

निर्यात र उत्पादन नै मुख्य शक्ति

विशेषज्ञहरूका अनुसार चीनको GDP वृद्धि मुख्य रूपमा उत्पादन उद्योग र निर्यातमा आधारित छ। वैश्विक बजारमा इलेक्ट्रोनिक्स, मेसिनरी, विद्युतीय सवारी (EV) र उपभोक्ता सामानको माग उच्च रहँदा चीनका कारखानाहरू लगातार सक्रिय छन्। यही कारणले बाह्य माग कमजोर भए पनि चीनको औद्योगिक उत्पादनले अर्थतन्त्रलाई टेवा दिइरहेको छ।

Reuters का विश्लेषण अनुसार चीनले हालको आर्थिक चुनौतीका बीच पनि उच्च स्तरको निर्यात कायम राखेको छ, जसले GDP वृद्धि टिकाइरहेको छ ।

सरकारी नीति र लगानीको भूमिका

चीन सरकारले ठूलो पूर्वाधार लगानी, प्राविधिक उद्योग विकास र “Made in China 2025” जस्ता योजनामार्फत अर्थतन्त्रलाई समर्थन गर्दै आएको छ। विशेषगरी AI, हरित ऊर्जा, सेमिकन्डक्टर र उच्च प्रविधि उत्पादन क्षेत्रमा ठूलो लगानी भइरहेको छ।

हालै Reuters रिपोर्ट अनुसार चीनले कमजोर घरेलु माग र रियल स्टेट संकटका बाबजुद पनि आर्थिक स्थायित्व कायम राख्न वित्तीय र मौद्रिक नीति प्रयोग गरिरहेको छ ।

विश्व संकट चीनका लागि अवसर पनि

जब धेरै देशहरू ऊर्जा संकट र मुद्रास्फीतिबाट प्रभावित छन्, चीनले आफ्नो ठूलो उत्पादन क्षमताको कारण तुलनात्मक लाभ लिएको देखिन्छ। केही विश्लेषकका अनुसार विश्व आपूर्ति शृंखला अझै पनि चीनमै केन्द्रित भएकाले चीनले संकटको समयमा पनि बजार हिस्सा गुमाएको छैन।

आन्तरिक चुनौती पनि बाँकी

तर चीनको अर्थतन्त्र पूर्ण रूपमा समस्या रहित भने छैन। घरेलु उपभोग कमजोर छ, र रियल स्टेट क्षेत्र लामो समयदेखि दबाबमा छ। विशेषज्ञहरू भन्छन् कि वास्तविक आर्थिक वृद्धिदर आधिकारिक तथ्याङ्कभन्दा केही कम हुन सक्छ।

समग्रमा, चीनको GDP वृद्धि मुख्य रूपमा तीन आधारमा टिकेको छ—बलियो निर्यात, सरकारी लगानी, र औद्योगिक उत्पादन क्षमता। विश्व संकटले धेरै देशहरूलाई कमजोर बनाइरहेको भए पनि चीनले संरचनागत आर्थिक प्रणाली र उत्पादन केन्द्रित मोडेलका कारण वृद्धि कायम राख्न सफल देखिन्छ।

तर दीर्घकालीन रूपमा घरेलु माग र रियल स्टेट समस्या समाधान नगरेसम्म यो वृद्धि स्थिर रहन्छ वा होइन भन्ने प्रश्न भने अझै खुला छ।